دسته‌بندی‌ها

توجه : تمامی مطالب این سایت از طریق ربات جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران توسط آیدی موجود در بخش تماس با ما، به ما اطلاع داده تا مطلب حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).
زبان ترکیه

زبان ترکیه

(fu c io (){va ode=docume .ge Eleme ById("mw-dismissable o ice-a o place");if( ode){ ode.ou e HTML="\u003Cdiv class=\"mw-dismissable- o ice\"\u003E\u003Cdiv class=\"mw-dismissable- o ice-close\"\u003E[\u003Ca abi dex=\"0\" ole=\"bu o \"\u003Eپنهان&zw j;سازی\u003C/a\u003E]\u003C/div\u003E\u003Cdiv class=\"mw-dismissable- o ice-body\"\u003E\u003Cdiv id=\"localNo ice\" la g=\"fa\" di =\" l\"\u003E\u003C able s yle=\"wid h:100%; bo de :2px solid #B22222; backg ou d-colo :#ffffffff; bo de - adius:10px;\"\u003E\ \u003C body\u003E\u003C \u003E\ \u003C d s yle=\"wid h:40px; heigh :40px; ex -alig :ce e ; ve ical-alig :middle;\"\u003E\u003Ca h ef=\"/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Shah(Emam_)_Mosque_,_Isfaha .jpg\" class=\"image\"\u003E\u003Cimg al =\"Shah(Emam ) Mosque , Isfaha .jpg\" s c=\"//upload.wikimedia.o g/wikipedia/commo s/ humb/5/5a/Shah%28Emam_%29_Mosque_%2C_Isfaha .jpg/220px-Shah%28Emam_%29_Mosque_%2C_Isfaha .jpg\" decodi g=\"asy c\" wid h=\"220\" heigh =\"157\" da a-file-wid h=\"1920\" da a-file-heigh =\"1371\" /\u003E\u003C/a\u003E\ \u003C/ d\u003E\ \u003C d s yle=\" ex -alig :ce e ;\"\u003E\u003Ca h ef=\"/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86\" i le=\"ویکی&zw j;پدیا:ویکی دوستدار یادمان&zw j;ها ۲۰۲۱ ایران\"\u003E \u003Cb\u003Eتا ۱۶ آبان وقت دارید تا با اهدای عکس&zw j;های خود از یادمان&zw j;های ایران به ویکی&zw j;پدیا کمک کنید و در بزرگترین مسابقه عکاسی دنیا شرکت کنید.\u003C/b\u003E\u003C/a\u003E\u003Cb /\u003E\ \u003Cp\u003E\u003Cb /\u003E\ ایران بیش از ۲۶هزار یادمان ثبت&zw j;شدهٔ ملی دارد. فهرست یادمان&zw j;های واجد شرایط را از \u003Ca h ef=\"/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7_%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7\" i le=\"ویکی&zw j;پدیا:ویکی دوستدار یادمان&zw j;ها ۲۰۲۱ ایران/فهرست یادمان&zw j;ها\"\u003Eاینجا\u003C/a\u003E پیدا کنید. \u003Cb /\u003E\ \u003C/p\u003E\ \u003C/ d\u003E\ \u003C d s yle=\"wid h:40px; heigh :40px; ex -alig :ce e ; ve ical-alig :middle; paddi g-lef :10px;\"\u003E\u003Cdiv class=\"floa lef \"\u003E\u003Ca h ef=\"h ps://fa.wikipedia.o g/wiki/ویکی&zw j;پدیا:ویکی_دوستدار_یادمان&zw j;ها_۲۰۲۱_ایران\"\u003E\u003Cimg al =\"Wlm logo i a .p g\" s c=\"//upload.wikimedia.o g/wikipedia/commo s/ humb/a/a8/Wlm_logo_i a .p g/150px-Wlm_logo_i a .p g\" decodi g=\"asy c\" wid h=\"150\" heigh =\"188\" da a-file-wid h=\"2272\" da a-file-heigh =\"2847\" /\u003E\u003C/a\u003E\u003C/div\u003E\ \u003C/ d\u003E\u003C/ \u003E\u003C/ body\u003E\u003C/ able\u003E\u003C/div\u003E\u003C/div\u003E\u003C/div\u003E";}}());

ترکیپراکنش:از اروپای شرقی تا غرب چین و سیبریتبار:ترکینیا:نیاترکیزیرگروه‌ها: جنوب غربی (زبان‌های اغوز) شمال غربی (زبان‌های قپچاق) جنوب شرقی (زبان‌های قارلقی) شمال شرقی (زبان‌های ترکی سیبری) زبان چوواشی زبان خلجی ایزو ۵–۶۳۹ kگستردگی زبان‌های ترکی در نقشه جهان گستره زبان‌های ترکی گستره زبان‌های ترکی گستره زبان‌های ترکی زبان‌های تُرکی یا به اصطلاح دقیق‌ترِ رده‌شناسی زبانی، زبان‌های ترکی‌تبار (به انگلیسی: Tu kic La guages) یک خانوادهٔ زبانی شامل ۳۵ زبان می‌باشد.[۱] این خانوادهٔ زبانی به عنوان بخشی از خانوادهٔ پیشنهادی زبان‌های آلتایی در نظر گرفته شده بود[۲][۳] ولی امروزه این فرضیه و طبقه‌بندی پیشنهادی زبان‌های آلتایی که شامل زبان‌های ترکی، مغولی و تونگوزی بود به‌طور گسترده رد شده‌است،[۴][۵][۶][۷] همچنان که طبقه‌بندی پیشنهادی زبان‌های اورال آلتایی نیز منسوخ شده‌است.[۸][۹] از میان ۳۵ زبان ترکی، ۵ زبان (شامل زبان‌های ترکی استانبولی، ازبکی، ترکی آذربایجانی، قزاقی و اویغوری) بیش از ۱۰ میلیون گویشور و ۱۰ زبان بیش از ۱ میلیون گویشور دارند. ۲۵ زبان دیگر همگی کم‌تر از یک میلیون نفر گویشور دارند و بیشتر آن‌ها در معرض انقراض قرار دارند.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳] این زبان‌ها در منطقهٔ وسیعی از شمال آسیا، شمال و غرب چین تا غرب آسیا، بخش‌هایی از خاورمیانه، سواحل مدیترانه، آسیای مرکزی و اروپای شرقی استفاده می‌شوند. ترکی زبان مادری حدود ۱۷۰ میلیون تن است و با برشمردن گویشوران زبان دوم شمار گویشوران آن نزدیک به ۲۰۰ میلیون تن برآورد شده‌است.[۱۴][۱۵] از این میان، گویشوران زبان ترکی استانبولی نزدیک به ۴۰ درصد همه ترک‌زبانان جهان را دربر می‌گیرند.[۱۶] شاخهٔ زبان‌های اوغوز که بیشترین جمعیت ترک‌زبانان را تشکیل می‌دهد به صورت دوطرفه در میان زبان‌های ترکی استانبولی، ترکی آذربایجانی، قشقایی، ترکمنی، تاتاری کریمه، گاگائوزی و گاگائوزی بالکان دارای اشتراکاتی بوده و تا حدی برای هم قابل فهم می‌باشند.[۱۷] کاربرد زبان‌های ترکی در مناطق متفاوت ایران از لحاظ تنوع لهجه‌ها و گروه‌های قومی تنها با منطقه قفقاز قابل مقایسه‌است و تعداد گویشوران این گروه‌های زبانی از چندین هزار نفر همچون خلجی تا جمعیت چند میلیونی ترکی آذربایجانی متفاوت است.[۱۸] میان ترکی و مغولی ارتباط‌هایی دیده می‌شود. در منابع ترکی و مغولیِ اولیه، جز واژگان بین فرهنگی اثری دیده نمی‌شود، ولی در مغولی میانه، لغات معادل وجود دارد. شباهت‌های بسیار میان ترکی و مغولی، نتیجهٔ ارتباط آن‌ها در میانهٔ سده اول پیش از میلاد است.[۱۹] محتویات ۱ دسته‌بندی کلی ۲ فهرست زبان‌های ترکی ۳ دستور زبان ۴ گروه‌ها ۵ هم سنجی واژه‌ها در زبان‌های ترکی‌تبار ۶ الفبا ۶.۱ الفبای اورخون ۶.۲ الفبای اویغور ۶.۳ الفبای معاصر ۶.۴ مقایسه الفبای زبان‌های مختلف ترک تبار ۷ فهرست گویشوران بر اساس کشور ۸ زبان‌های ترکی در خطر انقراض و نابودی ۸.۱ روسیه ۸.۲ اوکراین ۸.۳ چین ۸.۳.۱ زبان اویغوری ۸.۳.۲ زبان سالاری ۸.۴ افغانستان ۸.۵ ایران ۸.۵.۱ ترکی خراسانی ۸.۵.۲ ترکی قشقایی ۸.۵.۳ زبان خلجی ۸.۵.۴ ایل بچاقچی ۸.۶ مولداوی ۸.۷ اسرائیل ۸.۸ عراق ۹ زبان‌های ترکی منقرض‌شده ۱۰ گویش‌های مشهور زبان‌های ترکی ۱۱ جستارهای وابسته ۱۲ منابع ۱۳ پیوند به بیرون دسته‌بندی کلی در کل شش گروه کلی زبان‌های ترکی وجود دارد که ۳۵ زبان ترکی در این ۶ دسته قرار می‌گیرد:[۲۰][۲۱] ردیف شاخه تعداد زبان وضعیت گویشوران بومی سیستم نوشتاری اصلی ۱ زبان‌های اوغوز ۸ عادی ۱۰۸٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر لاتین ۲ زبان‌های قارلقی ۴ عادی ۳۸٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر لاتین ۳ زبان‌های قبچاقی ۱۲ عادی ۳۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر لاتین ۴ زبان‌های ترکی سیبری ۹ در خطر انقراض ۸۰۰٬۰۰۰ نفر سیریلیک ۵ زبان‌های اوغور ۱ در خطر انقراض ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ نفر سیریلیک ۶ زبان ارغو ۱ در خطر انقراض ۲۰٬۰۰۰ نفر عربی جمع کل زبان‌های ترکی ۳۵ عادی ۱۷۹٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر لاتین فهرست زبان‌های ترکی مقالهٔ اصلی: فهرست زبان‌های ترکی در حال حاضر تنها ۳۵ زبان زنده ترکی وجود دارد که فقط ۵ زبان ترکی بیش از ده میلیون گویشور دارد و فقط ده زبان ترکی بیش از یک میلیون گویشور دارد و ۲۵ زبان ترکی کم‌تر از یک میلیون گویشور بومی دارد.[۲۲] بر اساس اعلام سایت اتنولوگ تا پایان سال ۲۰۱۹ میلادی زبان‌های ترکی بر اساس تعداد گویشور بومی به شرح زیر است:[۲۳][۲۴] شماره نام شاخه وضعیت شمار گویشوران کشور اصلی سامانه نوشتاری ۱ زبان ترکی استانبولی زبان‌های اوغوز طبیعی ۷۶٬۰۰۰٬۰۰۰  ترکیه لاتین ۲ زبان ازبکی زبان‌های قارلقی طبیعی ۲۷٬۰۰۰٬۰۰۰  ازبکستان لاتین ۳ زبان ترکی آذربایجانی زبان‌های اوغوز طبیعی ۲۳٬۰۰۰٬۰۰۰  جمهوری آذربایجان لاتین ۴ زبان قزاقی زبان‌های قبچاقی طبیعی ۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰  قزاقستان لاتین ۵ زبان اویغوری زبان‌های قارلقی طبیعی ۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰  چین عربی ۶ زبان ترکمنی زبان‌های اوغوز طبیعی ۷٬۰۰۰٬۰۰۰  ترکمنستان لاتین ۷ زبان تاتاری زبان‌های قبچاقی طبیعی ۵٬۵۰۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۸ زبان قرقیزی زبان‌های قبچاقی طبیعی ۵٬۰۰۰٬۰۰۰  قرقیزستان سیریلیک ۹ زبان باشقیری زبان‌های قبچاقی آسیب‌پذیر ۱٬۵۰۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۱۰ زبان چوواشی زبان‌های اوغور آسیب‌پذیر ۱٬۲۰۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۱۱ زبان قشقایی زبان‌های اوغوز طبیعی ۱٬۰۰۰٬۰۰۰  ایران عربی ۱۲ زبان ترکی خراسانی زبان‌های اوغوز آسیب‌پذیر ۱٬۰۰۰٬۰۰۰  ایران عربی ۱۳ زبان قره‌قالپاقی زبان‌های قبچاقی طبیعی ۶۵۰٬۰۰۰  ازبکستان لاتین ۱۴ زبان تاتارهای کریمه زبان‌های قبچاقی به شدت در خطر ۶۰۰٬۰۰۰  اوکراین لاتین ۱۵ زبان قموقی زبان‌های قبچاقی آسیب‌پذیر ۴۵۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۱۶ زبان کاراچایی-بالکاری زبان‌های قبچاقی آسیب‌پذیر ۴۰۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۱۷ زبان یاقوتی زبان‌های ترکی سیبری آسیب‌پذیر ۴۰۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۱۸ زبان تووایی زبان‌های ترکی سیبری آسیب‌پذیر ۳۰۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۱۹ زبان اوروم زبان‌های اوغوز قطعاً در خطر ۲۰۰٬۰۰۰  اوکراین سیریلیک ۲۰ زبان گاگائوزی زبان‌های اوغوز بحرانی ۱۵۰٬۰۰۰  مولداوی لاتین ۲۱ زبان تاتارهای سیبری زبان‌های قبچاقی قطعاً در خطر ۱۰۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۲۲ زبان نوقایی زبان‌های قبچاقی قطعاً در خطر ۱۰۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۲۳ زبان سالاری زبان‌های اوغوز آسیب‌پذیر ۷۰٬۰۰۰  چین لاتین ۲۴ زبان آلتای زبان‌های ترکی سیبری به شدت در خطر ۶۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۲۵ زبان خاکاسی زبان‌های ترکی سیبری قطعاً در خطر ۵۰٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۲۶ زبان خلجی زبان‌های ارغو آسیب‌پذیر ۲۰٬۰۰۰  ایران عربی ۲۷ زبان آینو زبان‌های قارلقی بحرانی ۶٬۰۰۰  چین عربی ۲۸ زبان یوغوری غربی زبان‌های ترکی سیبری به شدت در خطر ۵٬۰۰۰  چین لاتین ۲۹ زبان شور زبان‌های ترکی سیبری به شدت در خطر ۳٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۳۰ زبان دولگانی زبان‌های ترکی سیبری قطعاً در خطر ۱٬۰۰۰  روسیه سیریلیک ۳۱ زبان کریمچاقی زبان‌های قبچاقی بحرانی ۲۰۰  اسرائیل عبری ۳۲ زبان ترکی ایلی زبان‌های قارلقی به شدت در خطر ۱۰۰  چین سیریلیک ۳۳ زبان توفا زبان‌های ترکی سیبری بحرانی ۱۰۰  روسیه سیریلیک ۳۴ زبان کاراییم زبان‌های قبچاقی بحرانی ۱۰۰  اوکراین سیریلیک ۳۵ زبان چولیمی زبان‌های ترکی سیبری بحرانی ۵۰  روسیه سیریلیک کل زبان‌های ترکی – طبیعی ۱۷۹٬۰۰۰٬۰۰۰ – – دستور زبان این گروه زبان‌ها پیوندی هستند؛ یعنی تکواژها در کنار هم قرار می‌گیرند و واژه را می‌سازند، به‌طوری‌که با جدا کردن پیوندها، تکواژها به‌راحتی قابل شناسایی است.[۲۵] همچنین یکی از مشخصات زبان‌های ترکی هماهنگی آواها است. گروه‌ها درصد گویشوران خانواده زبان‌های ترکی‌تبار ترکی استانبولی    ۴۳% ترکی آذربایجانی    ۱۵% ازبکی    ۱۴% قزاقی    ۷% اویغوری    ۶% ترکمنی    ۴% تاتاری    ۳% قرقیزی    ۲% سایر    ۶% متکلمان خانواده زبان‌های ترکی در طی مهاجرت‌های بسیار اقوام مختلف ترک، زبان ایشان از همدیگر و نیز زبان‌های مختلف به خصوص زبان‌های ایرانی، عربی و مغولی تأثیراتی گرفته‌است که باعث پیچیدگی تاریخ و سیر تحول این زبان‌ها شده‌است و از لحاظ گروه‌بندی دشواری‌هایی ایجاد نموده‌است. در نتیجه چندین سیستم متفاوت برای دسته‌بندی این زبان‌ها پدید آمده‌است. یکی از رایج‌ترین دسته‌بندی‌های انجام گرفته، زبان‌های ترکی را به شش خانواده تقسیم می‌کند که عبارتند از:[۲۶] خانوادهٔ چوواش (اوغور یا بلغار) خانوادهٔ شمال غربی (قپچاق) خانوادهٔ جنوب غربی (اوغوز) خانوادهٔ جنوب شرقی (قارلق) خانوادهٔ شمال شرقی (سیبری) خانوادهٔ خلجی (آرغو) تقسیم‌بندی جدول زیر توسط لارس جانسون در سال ۱۹۹۸ انجام شده‌است:[۲۷] زبان نیاترکی زبان‌های مشترک ترکی جنوب غربی (اوغوز) منقرض پچنگی (منقرض) اوغوز غربی ترکی آناتولی باستان (منقرض) ترکی عثمانی (منقرض) ترکی استانبولی ترکمنی عراقی گاگائوزی زبان کرکوزی ترکی آذربایجانی ترکی گاگائوزی بالکان اوغوز شرقی ترکمنی ترکی خراسانی اوغوز جنوبی افشاری قشقایی آرغو آرغو خلجی[۲۸] زبان‌های مشترک ترکی شمال غربی (قپچاق) منقرض قپچاق (منقرض) قپچاق غربی قومیتی کاراچایی-بالکاری تاتاری کریمه، اوروم[۲۹] کریمچاقی کومانی (منقرض) کارائیم قپچاق شمالی (ترک‌های ولگا-اورال) تاتاری قازان میشار باشقیری کیری غربی تاتار[۳۰] قپچاق جنوبی قزاقی قره‌قالپاقی قرقیزی[۳۱] قپچاق ازبکی (زبان قپچاق فرقانا) (منقرض) نوقایی زبان‌های مشترک جنوب شرقی (قارلق) غربی ازبکی شرقی اویغوری زبان تارانچی غربی آغور (اویغور زرد)[۳۲] سالاری[۳۳] ترکی باستان (منقرض) جغتایی (منقرض) آینو[۳۴] ترکی ایلی زبان‌های مشترک ترکی شمال شرقی (سیبری) سیبری شمالی یاکوتی دولگان سیبری جنوبی ترکی سایان تووایی (سویوت، اوریانخای) توفا ترکی ینیسی خاکاسی فویو قرقیز شور (ساغای قاجا، قیزیل) ترکی چولیم چولیم (کوئریک) ترکی آلتای[۳۵] آلتای شامل گویش‌های توبا، قوموندا، قو، تلئوت، تلنژیت اوغور اوغور چوواشی خزری (منقرض) بلغاری (منقرض) هم سنجی واژه‌ها در زبان‌های ترکی‌تبار خانواده زبان‌های ترکی (به استثنای زبان چوواش و یاکوتی، تووایی، غیره) به‌طور کلی شباهت زیادی به هم دارند و در برخی موارد با یکدیگر تفاوت چندانی ندارند.[نیازمند منبع] در جدول زیر برای مقایسه شباهت‌های زبان‌های مختلف ترک تبار با همدیگر آورده شده‌است. شباهت برخی از زبان‌های ترک تبار در حد لهجه‌است مثلاً تاتاری و باشقیری تقریباً تفاوتی باهم ندارند و ترکی قاراقالپاق و قزاقی تفاوت چندانی باهم ندارند. زبان‌های ازبکی، ترکمنی، ترکی استانبولی، قزاقی و ترکی گاگاووز به جز در برخی کلمات قابل فهم برای یکدیگر می‌باشند. ترکی آذربایجانی و استانبولی هم در گفتار و هم در نوشتار قابل فهم برای متکلمین دو زبان می‌باشند.[۳۶] فارسی ترکی قدیم ترکی آذربایجانی ترکی استانبولی ترکمنی تاتاری قزاقی ازبکی اویغوری یاکوتی چوواش خلجی پدر a a a a a a a a a a a a o a a a a a a e a a مادر a a a a a e/a a e e a a a a o a a a a e a a پسر o'gul oğul oğul oğul ul/uğıl ul o'gil oghul uol yvăl/Ul oğul مرد e /e kek ə /e kək e /e kek e kek i ye kek e kak ä e a ha دختر kyz qız kız gyz qız qιz qiz qiz ky:s χĕ qiz کس، نفر kişi kişi/ əfə kişi keşe kisi kihi kişi kişi عروس keli gəli geli geli: kile keli keli keli kyly kile keli فارسی ترکی قدیم ترکی آذربایجانی ترکی استانبولی ترکمنی تاتاری قزاقی ازبکی اویغوری یاکوتی چوواش خلجی دل jü ek ü ək yü ek/kalp ýü ek yö äk zhü ek yu ak yü äk sü eq izak خون qa qa ka ga: qa qa qo qa qa: jo ka سر boş baş baş baş baş bas baş bas puš boş مژک (موی ریز) qyl qıl kıl qyl qıl kyl qil qil kıl hul چشم köz göz göz göz küz köz ko'z köz kos kö köz مژه ki pik ki pik ki pik ki pik ke fek ki pik kip ik ki pik kılama , ki bii hă păk ki pik گوش qulqaq qulaq kulak gulak qolaq qulaq quloq qulaq gulka:k χo'lga qulaq بینی bu u bu u bu u bu u bo ı mu y bu u bu u mu u بازو qol qol kol gol qul qol qo'l qol χol qol دست el(ig) əl el el ili: ala' al انگشت ba mak ba maq pa mak ba mak ba maq ba moq ba maq ba maq ناخن y aq dı aq ı ak dy aq ı aq ι aq i oq i aq y y aq i aq زانو iz diz diz dy:z ez ize izza iz üsäχ iz (قسمتی از ران) bal y baldı baldı baldy bal ı baldy boldy baldi bally پا adaq ayaq ayak aýaq ayaq ayaq oyoq a aq hadaq شکم qa y qa ı /qo saq ka ı ga y qa ı qa ι qo i qo (saq) qa y χy a'm qa i فارسی ترکی قدیم ترکی آذربایجانی ترکی استانبولی ترکمنی تاتاری قزاقی ازبکی اویغوری یاکوتی چوواش خلجی اسب a a a a a a o a a u ha گاو جوانی که هنوز نزاییده siyi sığı sıği sığı sygy síı (sıyı ) siyι sigi سگ y i i i e iy i i y jyda i ماهی balyq balıq balık balyk balıq balιq baliq beliq balyk pola' baliq شپش bi bi bi bi be biy bi pi by pyjda فارسی ترکی قدیم ترکی آذربایجانی ترکی استانبولی ترکمنی تاتاری قزاقی ازبکی اویغوری یاکوتی چوواش خلجی خانه ev ev ev öý öy üy uy öy av hev اتاق o ag o ağ o ağ o aq o aq o oq o u: o ag راه yol yol yol yo:l yul zhol yo'l yol suol sol yol پل köp üq kö pü köp ü köp i küpa köpi ko'p ik köv ük kü pe تیر oq ox ok ok uk o'q oq oχ ugu hoq آتش o od a eş/od od u o Olov o uo vo ho خاکستر kül kül kül kül köl kül kul kül kül kö'l kül آب suv su su su syw suw suv su ui syv su کشتی kemi gəmi gemi gämi kimä keme kema kim دریاچه köl göl göl göl kül köl ko'l köl küöl köl جزیره (آبخوست) a ov ada ada ada U au a al o ol a al u ă خورشید kü eş gü əş gü eş gü Kojaş kü quyosh quyash kü χĕvel kü ابر bulu bulu bulu bulu bolı bul bulu bulu byly pĕlĕ bule ستاره yulduz ulduz yıldız ýyldyz yoldız zhuldιz yulduz yul uz sulus şăl ă yulduz خاک op aq o paq op ak op ak uf aq opι aq up oq up aq obu aχ ăp a o paq تپه öpü əpə epe depe übä öbe epa öbö üpe درخت yağac ağac ağaç agaç ağaç ağaš jyvăş hağaç خدا e i a ı a ı aň y äñ e ä g i a a a u ă فارسی ترکی قدیم ترکی آذربایجانی ترکی استانبولی ترکمنی تاتاری قزاقی ازبکی اویغوری یاکوتی چوواش خلجی دراز uzu uzu uzu uzy ozı uzι uzu uzu uhu vă ăm نو، جدید ya y ye i ye i ye e yaña zha ga ya gi ye gi sa a şĕ ĕ چاق semiz səmiz,kök semiz, şişma semiz simez semiz semiz semiz emis samă پُر olu dolu dolu do:ly ulı olι o'la oluq olo u ulli olu سفید aq aq ak ak aq aq oq aq aq سیاه qa a qa a ka a ga a qa a qa a qo a qa a χa a χu a qa a زر، طلا qyzyl qızıl kızıl gyzyl qızıl qızıl qizil qizil kyhyl χĕ lĕ qizil آسمان kök göy gök gök kük kök Osmo kök küöq kăvak kök فارسی ترکی قدیم ترکی آذربایجانی ترکی استانبولی ترکمنی تاتاری قزاقی ازبکی اویغوری یاکوتی چوواش خلجی یک bi bi bi bi be bi bi bi bi: pĕ e bi دو eki iki iki iki ike yeki ikki ikki ikki ikkĕ eki چهار ö d dö dö dö: dü ö o' ö üö ăva ă ö هفت ye i yeddi yedi yedi cide zhe i ye i yä ä se e şiççĕ ye e ده o o o o: u o o' o uo vu ă o صد yüz yüz yüz yü:z yöz zhüz yuz yüz sü:s şĕ yüz الفبا برای نگارش زبان‌های مختلف ترکی در طول تاریخ الفباهای مختلف الفبای اورخون، الفبای اویغور، الفبای فارسی و خزر)، الفبای لاتین و الفبای سیریلیک به کار گرفته شده‌است ولی هم‌اکنون اکثر زبان‌های ترکی از الفبای لاتین استفاده می‌کنند یا در حال تغییر خط رسمی خود به لاتین هستند.[۳۷] الفبای اُرخون نوشته شده بر روی سنگ که هم‌اکنون درشهر قیزیل جمهوری آلتایی روسیه نگهداری می‌شود. نامه آرگون خان پادشاه ایلخانی به فیلیپ چهارم پادشاه فرانسه در قرن ۱۳ میلادی به خط اویغوری الفبای مشترک لاتین مورد استفاده در سال‌های ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۰ میلادی در جمهوریهای ترک‌زبان شوروی و متن‌هایی به زبان‌های مختلف الفبای اورخون الفبای اورخون یا الفبای قدیمی ترک، الفبایی بود برگرفته از الفبای سغدی (که خود برگرفته از الفبای آرامی بود) که از قرن ششم میلادی توسط ترکان استفاده می‌شده‌است. این خط شباهت بسیاری به الفبای هون (الفبای مجارهای قدیم) دارد. اولین اثر به خط اُرخون در اواخر قرن ۱۹ در حاشیه رود ینی سی در روسیه پیدا شد و در سال ۱۸۸۹ توسط ویلهلم توماس دانمارکی رمز گشایی شد. در سال‌های بعد آثار بیشتری به این الفبا از جمله در حاشیه رود یدی سو پیدا شد.[۳۸] الفبای اورخون از راست به چپ نوشته می‌شد اما گاهی نیز از بالا به پایین نیز نوشته می‌شده‌است که در این حالت حروف با ۹۰ درجه چرخش مورد استفاده قرار می‌گرفتند.[۳۹] الفبای اویغور الفبای اویغوری، الفبایی است که در قرن ۱۲ میلادی توسط ترکان آسیای میانه و به ویژه اویغورها استفاده می‌شد. این خط مانند سایر نوشته‌های کهن بر روی پاپیروس نوشته می‌شده‌است. نوشته‌هایی به این خط بر روی سنگ نبشته‌ها باقی مانده‌است. خط اویغوری از چپ به راست و از بالا به پایین نوشته می‌شده‌است.[۳۷] الفبای معاصر تا اوایل دهه دوم قرن بیستم میلادی بیشتر زبان‌های ترکی با الفبای فارسی نگارش می‌شدند. اما به دلیل عدم تناسب حروف فارسی با این زبان؛ به ویژه برای ۹ مصوت زبان ترکی که تنها سه حرف وجود داشت؛ لذا انگیزه تغییر الفبای ترکی به ذهن روشن‌فکران ترک افتاد از اینرو از سال ۱۹۲۲ تلاش‌هایی برای تغییر الفبا انجام گرفت و در سال ۱۹۲۹ ترکیه و تمام جمهوری‌های ترک‌زبان اتحاد جماهیر شوروی به جز جمهوری چواش، الفبای مورد استفاده خود را از فارسی به لاتین تغییر دادند[نیازمند منبع]. در حال حاضر الفبای نوشتاری زبان‌های مختلف ترکی چنین است: ترکی آذربایجانی: الفبای فارسی و الفبای لاتین ترکی استانبولی: الفبای لاتین اویغوری:[۴۰] الفبای فارسی ترکمنی: الفبای لاتین ازبکی: الفبای لاتین گاگاووز: الفبای لاتین تاتاری:[۴۱] الفبای سیریلیک الفبای لاتین قزاقی:[۴۲] الفبای سیریلیک و الفبای فارسی چوواش: الفبای لاتین کاراچای بالکار: الفبای سیریلیک قرقیزی: الفبای سیریلیک زبان یاکوتی الفبای سیریلیک مقایسه الفبای زبان‌های مختلف ترک تبار در این جدول الفبی زبان‌های مختلف ترکی نمایش داده شده‌اند. با وجود تفاوت ظاهری برخی حروف، تلفظ‌ها تفاوت چندانی ندارند. در سال‌های اخیر تلاشهای زیادی برای ایجاد خط مشترک ترکی صورت گرفته‌است؛ و در نشست الفبا و زبان ادبی مشترک ترکی تصمیم گرفته شد تا جهت ایجاد یکپارچگی فرهنگی در جهان ترک، کشورهای جمهوری ترک جهت گذر به الفبای مشترک وارد عمل شوند. در نهایت در این نشست تأکید گردید که زبان ترکی استانبولی زبان مشترک بین کشورهای ترک‌زبان باشد.[۴۳] فارسی ترکی آذربایجانی ترکی استانبولی گاگاووز ترکمنی / تاتاری /قزاقی اویغوری /ازبکی آ Aa Aa Aa Aa Aa Aa Aa Aa اَ Əə Ee Ä ä Ä ä Ä ä Ä ä Ee Ee ب Bb Bb Bb Bb Bb Bb Bb Bb ج Cc Cc Cc Jj Cc Cc Jj Jj چ Çç Çç Çç Çç Çç Çç CHch CHch د Dd Dd Dd Dd Dd Dd Dd Dd اِ Ee Ee Ee Ee Ee Ee É é Ee ف Ff Ff Ff Ff Ff Ff Ff Ff گ Gg Gg Gg Gg Gg Gg Gg Gg غ Ğğ Ğğ - - Ğğ Ğğ Ghgh G’g’ ه-ح Hh Hh Hh Hh Hh Hh Hh Hh ایی İi İi İi İi İi-Í í İi-Ï ï Ii Ii ء کوتاه مثل Ea h انگلیسی Iı Iı Iı Yy Iı Iı - - ژ Jj Jj Jj Ž ž Jj Jj Jj - ک Kk Kk Kk Kk Kk Kk Kk Kk ل Ll Ll Ll Ll Ll Ll Ll Ll م Mm Mm Mm Mm Mm Mm Mm Mm ن N N N N N N N N ن غُنه - - - Ň ň Ň ň Ň ň NG g - اُ Oo Oo Oo Oo Oo Oo Oo Oo اُ نرم مثل تلفظ home Öö Öö Öö Öö Öö Öö Öö O'o' پ Pp Pp Pp Pp Pp Pp Pp Pp ق Qq - - - Qq Qq Qq Qq ر R R R R R R R R س Ss Ss Ss Ss Ss Ss Ss Ss ش Şş Şş Şş Şş Şş Şş SHsh SHsh ت T T T T T T T T تس - - Ţ ţ - - - - - او Uu Uu Uu Uu Uu Uu Uu Uu او نرم مثل تلفظ bo ju در فرانسه Üü Üü Üü Üü Üü Üü Üü Üü و Vv Vv Vv Ww Vv-Ww Vv-Ww Ww Vv خ Xx - - - Xx Xx Xx Xx ی Yy Yy Yy Ýý Yy Yy Yy Yy ز Zz Zz Zz Zz Zz Zz Zz Zz فهرست گویشوران بر اساس کشور کشورهایی که بیش‌ترین گویشور به زبان‌های ترکی را دارند به شرح زیر است:[۴۴][۴۵] شماره کشور گویشوران(میلیون) زبان‌هایاصلی ۱  ترکیه ۵۵ - ۶۵ زبان ترکی استانبولی - زبان ترکی آذربایجانی ۲  ازبکستان ۲۵ - ۳۰ زبان ازبکی - زبان قزاقی ۳  ایران ۱۳ - ۱۵ زبان ترکی آذربایجانی - زبان قشقایی ۴  قزاقستان ۱۳ - ۱۴ زبان قزاقی - زبان ازبکی ۵  چین ۱۰ - ۱۲ زبان اویغوری - زبان قزاقی ۶  جمهوری آذربایجان ۹ - ۱۰ زبان ترکی آذربایجانی - زبان ترکی استانبولی ۷  روسیه ۹ - ۱۰ زبان تاتاری - زبان باشقیری - زبان یاقوتی ۸  قرقیزستان ۵٫۵ - ۶ زبان قرقیزی - زبان ازبکی ۹  ترکمنستان ۴٫۵ - ۵ زبان ترکمنی - زبان ازبکی ۱۰  اتحادیه اروپا alig =ce e |۴ - ۵ زبان ترکی استانبولی - زبان ترکی آذربایجانی ۱۱  افغانستان ۳ - ۴ زبان ازبکی - زبان ترکمنی ۱۲  عراق ۱ - ۲ زبان ترکی آذربایجانی - زبان ترکی استانبولی ۱۳  تاجیکستان ۱ - ۱٫۵ زبان ازبکی - زبان قرقیزی ۱۴  ایالات متحده آمریکا ۰٫۵ - ۱ زبان ترکی استانبولی - زبان ترکی آذربایجانی ۱۵  سوریه ۰٫۵ - ۱ زبان ترکی آذربایجانی - زبان ترکی استانبولی - سایر جهان ۰٫۵ - ۱ – کل زبان‌های ترکی ۱۷۰ - ۱۸۰ – زبان‌های ترکی در خطر انقراض و نابودی زبان درخطر به زبانی گفته می‌شود که در معرض نابودی باشد. تعداد گویشوران یک زبان درخطر به‌طور لزوم کم نیست، بلکه حتی اگر تعداد آن‌ها طی مدت به نسبت کوتاهی در حال کاهش شدید بوده باشد، باز با آن به سان زبان درخطر برخورد می‌شود. از ۳۵ زبان ترکی، ۲۵ زبان در خطر انقراض و نابودی دسته‌بندی شده‌اند:[۴۶][۴۷] شماره نام وضعیت گویشوران کشور اصلی ۱ زبان باشقیری آسیب‌پذیر ۱٬۵۰۰٬۰۰۰  روسیه ۲ زبان چوواشی آسیب‌پذیر ۱٬۲۰۰٬۰۰۰  روسیه ۳ زبان ترکی خراسانی آسیب‌پذیر ۱٬۰۰۰٬۰۰۰  ایران ۴ زبان تاتارهای کریمه به شدت در خطر ۶۰۰٬۰۰۰  اوکراین ۵ زبان قموقی آسیب‌پذیر ۴۵۰٬۰۰۰  روسیه ۶ زبان یاقوتی آسیب‌پذیر ۴۰۰٬۰۰۰  روسیه ۷ زبان کاراچایی-بالکاری آسیب‌پذیر ۴۰۰٬۰۰۰  روسیه ۸ زبان تووایی آسیب‌پذیر ۳۰۰٬۰۰۰  روسیه ۹ زبان اوروم قطعاً در خطر ۲۰۰٬۰۰۰  اوکراین ۱۰ زبان گاگائوزی بحرانی ۱۵۰٬۰۰۰  مولداوی ۱۱ زبان تاتارهای سیبری قطعاً در خطر ۱۰۰٬۰۰۰  روسیه ۱۲ زبان نوقایی قطعاً در خطر ۱۰۰٬۰۰۰  روسیه ۱۳ زبان سالاری آسیب‌پذیر ۷۰٬۰۰۰  چین ۱۴ زبان آلتای به شدت در خطر ۶۰٬۰۰۰  روسیه ۱۵ زبان خاکاسی قطعاً در خطر ۵۰٬۰۰۰  روسیه ۱۶ زبان خلجی آسیب‌پذیر ۲۰٬۰۰۰  ایران ۱۷ زبان آینو بحرانی ۶٬۰۰۰  چین ۱۸ زبان یوغوری غربی به شدت در خطر ۵٬۰۰۰  چین ۱۹ زبان شور به شدت در خطر ۳٬۰۰۰  روسیه ۲۰ زبان دولگانی قطعاً در خطر ۱٬۰۰۰  روسیه ۲۱ زبان کریمچاقی بحرانی ۲۰۰  اسرائیل ۲۲ زبان توفا بحرانی ۱۰۰  روسیه ۲۳ زبان کاراییم بحرانی ۱۰۰  اوکراین ۲۴ زبان ترکی ایلی به شدت در خطر ۱۰۰  چین ۲۵ زبان چولیمی بحرانی ۵۰  روسیه روسیه مقاله اصلی: (e :Lis of e da ge ed la guages i Russia) و (e :La guages of Russia) ۱۵ زبان از خانواده زبان‌های ترکی در روسیه در فهرست زبان‌های در خطر (e :Lis s of e da ge ed la guages) و در معرض انقراض و نابودی کامل هستند: زبان آلتای (e :Al ai la guage) / (e :No he Al ay la guage) - به شدت در معرض خطر به شدت در خطر - گویش وران ۵۵٬۷۲۰ نفر زبان تاتارهای بارابا (e :Ba aba Ta a la guage) - به شدت در معرض خطر به شدت در خطر - گویش وران ۸٬۰۰۰ نفر زبان تاتارهای سیبری (e :Sibe ia Ta a la guage) - به‌طور قطع در معرض خطر قطعاً در خطر - گویش وران ۱۰۰٬۰۰۰ نفر زبان باشقیری (e :Bashki la guage) - آسیب‌پذیر آسیب‌پذیر - گویش وران ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ نفر زبان چولیمی (e :Chulym la guage) - به‌طور بحرانی در معرض خطر بحرانی - گویش وران ۴۴ نفر زبان چوواشی (e :Chuvash la guage) - آسیب‌پذیر آسیب‌پذیر - گویش وران ۱٬۰۴۲٬۹۸۹ نفر زبان دولگانی (e :Dolga la guage) - به‌طور قطع در معرض خطر قطعاً در خطر - گویش وران ۱٬۱۰۰ نفر زبان کاراچایی-بالکاری (e :Ka achay-Balka la guage) - آسیب‌پذیر آسیب‌پذیر - گویش وران ۳۱۰٬۰۰۰ نفر زبان خاکاسی (e :Khakas la guage) - به‌طور قطع در معرض خطر قطعاً در خطر - گویش وران ۴۳٬۰۰۰ نفر زبان قموقی (e :Kumyk la guage) - آسیب‌پذیر آسیب‌پذیر - گویش وران ۴۵۰٬۰۰۰ نفر زبان نوقایی (e :Nogai la guage) / (e :Yu Ta a la guage) - به‌طور قطع در معرض خطر قطعاً در خطر - گویش وران ۸۷٬۰۰۰ نفر زبان شور (e :Sho la guage) - به شدت در معرض خطر به شدت در خطر - گویش وران ۲٬۸۰۰ نفر زبان توفا (e :Tofa la guage) - به‌طور بحرانی در معرض خطر بحرانی - گویش وران ۹۳ نفر زبان تووایی (e :Tuva la guage) - آسیب‌پذیر آسیب‌پذیر - گویش وران ۲۸۰٬۰۰۰ نفر زبان یاقوتی (e :Yaku la guage) - آسیب‌پذیر آسیب‌پذیر - گویش وران ۴۵۰٬۰۰۰ نفر[۴۸][۴۹][۵۰][۵۱] شماره نام وضعیت گویشوران ۱ زبان باشقیری آسیب‌پذیر ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ ۲ زبان چوواشی آسیب‌پذیر ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ ۳ زبان قموقی آسیب‌پذیر ۴۵۰٬۰۰۰ ۴ زبان یاقوتی آسیب‌پذیر ۴۰۰٬۰۰۰ ۵ زبان کاراچایی-بالکاری آسیب‌پذیر ۴۰۰٬۰۰۰ ۶ زبان تووایی آسیب‌پذیر ۳۰۰٬۰۰۰ ۷ زبان تاتارهای سیبری قطعاً در خطر ۱۰۰٬۰۰۰ ۸ زبان نوقایی قطعاً در خطر ۱۰۰٬۰۰۰ ۹ زبان آلتای به شدت در خطر ۶۰٬۰۰۰ ۱۰ زبان خاکاسی قطعاً در خطر ۵۰٬۰۰۰ ۱۱ زبان شور به شدت در خطر ۳٬۰۰۰ ۱۲ زبان دولگانی قطعاً در خطر ۱٬۰۰۰ ۱۳ زبان توفا بحرانی ۱۰۰ ۱۴ زبان چولیمی بحرانی ۵۰ اوکراین از ۲۵ زبان ترکی در خطر نابودی ۱ زبان در اوکراین می‌باشد: شماره نام وضعیت گویشوران ۱ زبان اوروم قطعاً در خطر ۲۰۰٬۰۰۰ چین از ۲۵ زبان ترکی در خطر نابودی ۴ زبان در چین می‌باشد: شماره نام وضعیت گویشوران ۱ زبان سالاری آسیب‌پذیر ۷۰٬۰۰۰ ۲ زبان آینو بحرانی ۶٬۰۰۰ ۳ زبان یوغوری غربی به شدت در خطر ۵٬۰۰۰ ۴ زبان ترکی ایلی به شدت در خطر ۱۰۰ زبان اویغوری بعد از انقراض زبان جغتایی، زبان اویغوری و زبان ازبکی در مناطقی که زبان جغتایی صحبت می‌شد، توسعه پیدا کردند. امروزه زبان اویغوری در نتیجه ریشه گرفتن از زبان جغتایی، شامل وام واژه‌های فراوانی از زبان فارسی است.[۵۲] زبان سالاری یکی از زبان‌های ترکی و از شاخه اغوز است که حدود هفتاد هزار تن گویشور دارد. بیشتر سالارها در استان‌های گانسو و چینگ‌های در کشور چین زندگی می‌کنند. زبان سالار به دو گروه بزرگ گویشی تقسیم می‌شود. این انشعاب از آن جا سرچشمه گرفته‌است که یکی از شاخه‌های گویشی از زبان‌های تبتی و چینی و شاخه دیگر از زبان‌های اویغوری و قزاقی تأثیر پذیرفته‌است. فقط یک سوم جمعیت قوم سالار به زبان سالاری تکلم می‌کنند که به ترکمنی شبیه است. بخش دیگر نیز به زبان تبتی و تعداد بیشتر آنان به زبان چینی صحبت می‌کنند. زبان امروزی سالار تأثیر زیادی از زبان‌های همسایه چینی و تبتی گرفته‌است. در پایان باید گفت که زبان سالار صورت مکتوب ندارد. به این خاطر مردم سالار، به عنوان زبان نوشتاری خود اویغوری را برگزیده بودند. افغانستان شماری از زبان‌ها، مانند زبان‌های مغولی و ترکی که در گذشته در افغانستان مورد استفاده برخی از گویشوران بوده، به کلی نابود شده‌است و گویشوران آن‌ها در حال حاضر به زبان‌های دیگر سخن می‌گویند.[۵۳] ایران از ۲۵ زبان ترکی در خطر نابودی ۲ زبان در ایران می‌باشد: شماره نام وضعیت گویشوران ۱ زبان ترکی خراسانی آسیب‌پذیر ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ۲ زبان خلجی آسیب‌پذیر ۲۰٬۰۰۰ ترکی خراسانی سازمان یونسکو از زبان‌های در معرض خطر جهان یا منسوخ شده، اطلسی تهیه کرده‌است که به صورت آنلاین و به کمک نقشه‌های گوگل قابل مشاهده است. در این لیست، برای کشور ایران ۲۵ زبان در معرض خطر نشان داده شده‌است که ترکی خراسانی یکی از این زبان‌ها است و با عنوان زبان آسیب‌پذیر (آسیب‌پذیر) از آن یاد شده‌است.[۵۴][۵۵] این زبان بیشتر در استان خراسان شمالی صحبت می‌شود ولی در استانهای خراسان رضوی و گلستان هم گویشور دارد. بیشتر کسانی که به زبان ترکی خراسانی سخن می‌گویند به زبان فارسی نیز مسلط هستند. نابودی تدریجی زبان ترکی خراسانی در شمال و مرکز خراسان رخ داده‌است. ترکی قشقایی زبان ترکی قشقایی یکی از لهجه‌های شاخه جنوب غربی زبان ترکی است که قشقایی‌ها بدان تکلم می‌کنند.[۵۶] در واژگان قشقایی تأثیر زبان فارسی مشخص است، در متون جمع‌آوری شده توسط دوئرفر و همکارانش از فیروزآباد دخیل‌های فراوان عربی دیده می‌شود. واژگان حکومتی و نظامی مانند پاسبان، پیکان و شاه بیشتر از فارسی وارد این زبان شده‌اند. قاموس دینی بیشتر ریشه عربی دارد اما از فارسی وارد این زبان شده‌اند و ویژگی‌های فارسی‌شان را حفظ کرده‌اند. واژگان پزشکی نیز تحت تأثیر فارسی است مانند بیمار، درد و دارو.[۵۷] بنا به یک پژوهش، در فیروزآباد قشقایی‌ها در همه سنین از زبان مادری در حوزه‌های دوستانه و خانوادگی استفاده می‌نمایند، اما در شیراز افراد زیر بیست سال خانواده‌های ترک‌زبان تمایل چندانی به استفاده از زبان مادری ندارند. در شیراز در حوزه‌های مختلف زبان غالب فارسی است و در موقعیت‌های غیررسمی در بعضی از مواقع زبان مادری استفاده می‌شود در صورتی که در فیروزآباد در شرایط مشابه ترکی ترجیح داده می‌شود. ترکی در شیراز به شدت تحت تأثیر فارسی است. زبان قشقایی در میان جوانان به تدریج در حال از دست دادن کاربری‌اش است.[۵۸] زبان خلجی نشانه‌هایی تاریخی نشان می‌دهد که خلج‌ها احتمال دارد در اصل مردمی آریایی‌نژاد و گروهی از سکاها بوده‌اند که در آسیای میانه ترک‌زبان شده‌اند.[۵۹] مردم خلج از نظر فرهنگی ایرانی محسوب می‌شوند. امروزه زبان خلجی در معرض انقراض قرار دارد و جای خود را بین نسل جدید خلجی‌ها به فارسی داده‌است. نسل جدید تنها در حد درک مطلب با این زبان آشنائی دارند و دیگر در میان خود از این زبان استفاده نمی‌کنند.[۶۰] بر اساس آمار سایت اتنولوگ تعداد گویش وران زبان خلجی در ایران ۴۲٫۱۰۰ نفر می‌باشد.[۶۱] ایل بچاقچی بچاقچی، یکی از بزرگترین ایلات استان کرمان است. ایشان شیعه‌مذهب هستند و در گذشته به گویشی از ترکی صحبت می‌کردند ولی امروزه بیشتر شهرنشین شده و به فارسی صحبت می‌کنند. واژه بچاقچی در ترکی به معنای چاقوساز است و گویا از نام یکی از رؤسای گذشته ایل گرفته شده‌است.[۶۲] مولداوی از ۲۵ زبان ترکی در خطر نابودی ۱ زبان در مولداوی می‌باشد: شماره نام وضعیت گویشوران ۱ زبان گاگائوزی بحرانی ۱۵۰٬۰۰۰ اسرائیل از ۲۵ زبان ترکی در خطر نابودی ۱ زبان در اسرائیل می‌باشد: شماره نام وضعیت گویشوران ۱ زبان کریمچاقی بحرانی 200 عراق اگرچه برخی از آن‌ها قادر به حفظ هویت زبانی خود شده‌اند، اما ترکمن‌های امروزی عراق به سرعت جذب جمعیت عموم، اکثریت و دیگر قبایل سازماندهی شده‌اند.[۶۳] بسیاری از فرزندان امروزی اولین دوره مهاجران ترکمن در داخل مردم محلی عرب جذب شده‌اند.[۶۴] در سال ۱۹۵۷ در آخرین سرشماری قابل اعتماد به رسمیت شناخته شدند، ولی بعد از آن با سیاست‌های عرب‌سازی مواجه شدند. حزب بعث مواجه شدند.[۶۵] زبان رسمی نوشتاری ترکمن‌ها، ترکی استانبولی است، و الفبای جدید آن، الفبای لاتین می‌باشد.[۶۶][۶۷] به‌طور عموم ترکمن‌های عراق «ترکمان»، «ترکمنان»، «ترکمانان» یا «ترکمن» نامیده می‌شوند[۶۸] و نباید آنان را با کسانی که به زبان ترکمنی در ترکمنستان تکلم می‌کنند، یکسان دانست.[۶۹] زبان‌های ترکی منقرض‌شده شماره نام زمان انقراض - نیاترکی زبان باز‌سازی‌شده ۱ ترکی باستان قرن ۸ ۲ ترکی آناتولیایی باستان قرن ۱۱ ۳ پچنگی قرن ۱۲ ۴ ترکی اورخونی قرن ۱۳ ۵ خزر قرن ۱۳ ۶ اویغوری باستان قرن ۱۴ ۷ خوارزمی قرن ۱۴ ۸ بولغاری قرن ۱۴ ۹ ترکی میانه قرن ۱۵ ۱۰ قبچاق قرن ۱۷ ۱۱ کومی ۱۷۷۰ ۱۲ تاتاری باستان قرن ۱۹ ۱۳ قبچاق فرغانه دهه ۱۹۲۰ ۱۴ جغتایی ۱۹۲۱ ۱۵ ترکی عثمانی ۱۹۲۸ ۱۶ فویو قرقیز قرن ۲۰ ۱۷ دوخان قرن ۲۱ ۱۸ سلجوقی ۲۰۱۳ گویش‌های مشهور زبان‌های ترکی شماره گئیش زبان مادر ۱ گویش روملی زبان ترکی استانبولی ۲ گویش قبرسی زبان ترکی استانبولی ۳ گویش افشاری زبان ترکی آذربایجانی ۴ گویش سنقری زبان ترکی آذربایجانی ۵ گویش لوپ زبان اویغوری ۶ گویش تاتارهای بارابا زبان تاتارهای سیبری جستارهای وابسته فهرست زبان‌های ترکی زبان ترکی باستان زبان‌های ترکی میانه زبان نیاترکی زبان‌های ترکی متداول الفبای اورخون زبان‌های آلتایی مردمان ترک منابع ↑ Dybo A.V. , "Ch o ology of Tü kic la guages a d li guis ic co ac s of ea ly Tü ks", Moskow, 2007, p. 766, [۱] بایگانی‌شده در ۱۱ مارس ۲۰۰۵ توسط Wayback Machi e (I Russia ) ↑ Go do , Raymo d G. , J . (ed.) (2005). "E h ologue: La guages of he Wo ld, Fif ee h edi io . La guage Family T ees – Al aic". Re ieved ۲۰۰۷-۰۳-۱۸.نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (li k) نگهداری یادکرد:متن اضافی:فهرست نویسندگان (li k) .mw-pa se -ou pu ci e.ci a io {fo -s yle:i he i }.mw-pa se -ou pu q{quo es:"\"""\"""'""'"}.mw-pa se -ou pu code.cs1-code{colo :i he i ;backg ou d:i he i ;bo de :i he i ;paddi g:i he i }.mw-pa se -ou pu .cs1-lock-f ee a{backg ou d:u l("//upload.wikimedia.o g/wikipedia/commo s/ humb/6/65/Lock-g ee .svg/9px-Lock-g ee .svg.p g") o- epea ;backg ou d-posi io :lef .1em ce e }.mw-pa se -ou pu .cs1-lock-limi ed a,.mw-pa se -ou pu .cs1-lock- egis a io a{backg ou d:u l("//upload.wikimedia.o g/wikipedia/commo s/ humb/d/d6/Lock-g ay-al -2.svg/9px-Lock-g ay-al -2.svg.p g") o- epea ;backg ou d-posi io :lef .1em ce e }.mw-pa se -ou pu .cs1-lock-subsc ip io a{backg ou d:u l("//upload.wikimedia.o g/wikipedia/commo s/ humb/a/aa/Lock- ed-al -2.svg/9px-Lock- ed-al -2.svg.p g") o- epea ;backg ou d-posi io :lef .1em ce e }.mw-pa se -ou pu div[di =l ] .cs1-lock-f ee a,.mw-pa se -ou pu div[di =l ] .cs1-lock-subsc ip io a,.mw-pa se -ou pu div[di =l ] .cs1-lock-limi ed a,.mw-pa se -ou pu div[di =l ] .cs1-lock- egis a io a{backg ou d-posi io :lef .1em ce e }.mw-pa se -ou pu .cs1-subsc ip io ,.mw-pa se -ou pu .cs1- egis a io {colo :#555}.mw-pa se -ou pu .cs1-subsc ip io spa ,.mw-pa se -ou pu .cs1- egis a io spa {bo de -bo om:1px do ed;cu so :help}.mw-pa se -ou pu .cs1-hidde -e o {display: o e;fo -size:100%}.mw-pa se -ou pu .cs1-visible-e o {fo -size:100%}.mw-pa se -ou pu .cs1-subsc ip io ,.mw-pa se -ou pu .cs1- egis a io ,.mw-pa se -ou pu .cs1-fo ma {fo -size:95%}.mw-pa se -ou pu .cs1-ke -lef ,.mw-pa se -ou pu .cs1-ke -wl-lef {paddi g-lef :0.2em}.mw-pa se -ou pu .cs1-ke - igh ,.mw-pa se -ou pu .cs1-ke -wl- igh {paddi g- igh :0.2em} ↑ Ka z e , Ke e h (2002). La guages of he Wo ld, Thi d Edi io . Rou ledge, a imp i of Taylo & F a cis Books L d. ISBN 978-0-415-25004-7. U k ow pa ame e |mo h= ig o ed (help) ↑ "While 'Al aic' is epea ed i e cyclopedias a d ha dbooks mos specialis s i hese la guages o lo ge believe ha he h ee adi io al supposed Al aic g oups, Tu kic, Mo golia a d Tu gusic, a e ela ed." Lyle Campbell & Mau icio J. Mixco, A Glossa y of His o ical Li guis ics (2007, U ive si y of U ah P ess), pg. 7. ↑ "Whe cog a es p oved o o be valid, Al aic was aba do ed, a d he eceived view ow is ha Tu kic, Mo golia , a d Tu gusic a e u ela ed." Joha a Nichols, Li guis ic Dive si y i Space a d Time (1992, Chicago), pg. 4. ↑ Geo g e al. 1999: 73-74 ↑ "...[T]his selec io of fea u es does o p ovide good evide ce fo commo desce " a d "we ca obse ve co ve ge ce a he ha dive ge ce be wee Tu kic a d Mo golic la guages--a pa e ha is easily explai able by bo owi g a d diffusio a he ha commo desce ", Asya Pe el svaig, La guages of he Wo ld, A I oduc io (2012, Camb idge) has a good discussio of he Al aic hypo hesis (pp. 211-216). ↑ "U alic la guages". Re ieved 2018-04-30. ↑ cf. e.g. Geo g e al. 1999 ↑ h ps://www.e h ologue.com/ ↑ h ps://glo olog.o g/ ↑ "UNESCO A las of he Wo ld's La guages i da ge ". ↑ "A las of la guages i da ge | U i ed Na io s Educa io al, Scie ific a d Cul u al O ga iza io ". ↑ «Tü kçeyi kaç kişi ko uşuyo ? - ZAMAN». web.a chive.o g. ۲۰۱۴-۰۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۴..mw-pa se -ou pu ci e.ci a io {fo -s yle:i he i }.mw-pa se -ou pu q{quo es:"\"""\"""'""'"}.mw-pa se -ou pu code.cs1-code{colo :i he i ;backg ou d:i he i ;bo de :i he i ;paddi g:i he i }.mw-pa se -ou pu .cs1-lock-f ee a{backg ou d:u l("//upload.wikimedia.o g/wikipedia/commo s/ humb/6/65/Lock-g ee .svg/9px-Lock-g ee .svg.p g") o- epea ;backg ou d-posi io : igh .1em ce e ;paddi g- igh :1em;paddi g-lef :0}.mw-pa se -ou pu .cs1-lock-limi ed a,.mw-pa se -ou pu .cs1-lock- egis a io a{backg ou d:u l("//upload.wikimedia.o g/wikipedia/commo s/ humb/d/d6/Lock-g ay-al -2.svg/9px-Lock-g ay-al -2.svg.p g") o- epea ;backg ou d-posi io : igh .1em ce e ;paddi g- igh :1em;paddi g-lef :0}.mw-pa se -ou pu .cs1-lock-subsc ip io a{backg ou d:u l("//upload.wikimedia.o g/wikipedia/commo s/ humb/a/aa/Lock- ed-al -2.svg/9px-Lock- ed-al -2.svg.p g") o- epea ;backg ou d-posi io : igh .1em ce e ;paddi g- igh :1em;paddi g-lef :0}.mw-pa se -ou pu div[di =l ] .cs1-lock-f ee a,.mw-pa se -ou pu div[di =l ] .cs1-lock-subsc ip io a,.mw-pa se -ou pu div[di =l ] .cs1-lock-limi ed a,.mw-pa se -ou pu div[di =l ] .cs1-lock- egis a io a{backg ou d-posi io :lef .1em ce e ;paddi g-lef :1em;paddi g- igh :0}.mw-pa se -ou pu .cs1-subsc ip io ,.mw-pa se -ou pu .cs1- egis a io {colo :#555}.mw-pa se -ou pu .cs1-subsc ip io spa ,.mw-pa se -ou pu .cs1- egis a io spa {bo de -bo om:1px do ed;cu so :help}.mw-pa se -ou pu .cs1-hidde -e o {display: o e;fo -size:100%}.mw-pa se -ou pu .cs1-visible-e o {fo -size:100%}.mw-pa se -ou pu .cs1-subsc ip io ,.mw-pa se -ou pu .cs1- egis a io ,.mw-pa se -ou pu .cs1-fo ma {fo -size:95%}.mw-pa se -ou pu .cs1-ke -lef ,.mw-pa se -ou pu .cs1-ke -wl-lef {paddi g-lef :0.2em}.mw-pa se -ou pu .cs1-ke - igh ,.mw-pa se -ou pu .cs1-ke -wl- igh {paddi g- igh :0.2em} ↑ «People G oups | Joshua P ojec ». joshuap ojec . e . دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۴. ↑ «Ke e h, Ka z e . La guages of he Wo ld, صفحه هجده، بخش زبانهای آلتایی». ↑ "La guage Ma e ials P ojec : Tu kish". UCLA I e a io al I s i u e, Ce e fo Wo ld La guages. 2007. A chived f om he o igi al o 11 Oc obe 2007. Re ieved 2007-04-26. U k ow pa ame e |mo h= ig o ed (help) ↑ TURKIC LANGUAGES OF PERSIA ↑ Co cise E cyclopedia of La guages of he Wo ld, Kei h B ow & Sa ah Ogilvie, p. 31 ↑ h ps://www.e h ologue.com/ ↑ h ps://glo olog.o g/ ↑ Dybo A.V. , Ch o ology of Tü kic la guages a d li guis ic co ac s of ea ly Tü ks, Moscow, 2007, p. 766, "A chived copy" (PDF). A chived f om he o igi al (PDF) o 2005-03-11. Re ieved 2005-03-11. (I Russia ) ↑ h ps://www.e h ologue.com/ ↑ h ps://glo olog.o g/ ↑ The Tu kic La guages, La s Joha so & Eva A. Csa o, p. 35 ↑ u cologica ↑ La s Joha so (1998) The His o y of Tu kic. I La s Joha so & Éva Ág es Csa ó (eds) The Tu kic La guages. Lo do , New Yo k: Rou ledge, 81-125. [۲] ↑ Khalaj is su ou ded by Oghuz la guages, bu exhibi s a umbe of fea u es ha classify i as o -Oghuz. ↑ C imea Ta a a d U um a e his o ically Kipchak la guages, bu have bee heavily i flue ced by Oghuz la guages. ↑ Tu a, Ba aba, Tomsk, Tüme , Ishim, I ysh, Tobol, Ta a, e c. a e pa ly of diffe e o igi (Joha so 1998) [۳] ↑ Of Al ai Tu kic o igi , bu ece ly close o Kazakh (Joha so 1998) ↑ Devia i g. P obably of Sou h Sibe ia o igi (Joha so 1998) ↑ Devia i g. His o ically developed f om Sou hwes e (Oghuz) (Joha so 1998) [۴] ↑ Ai i co ai s a ve y la ge Pe sia vocabula y compo e , a d is spoke exclusively by adul me , almos as a c yp olec . ↑ Some dialec s a e close o Ki ghiz (Joha so 1998) ↑ دنیس سینیور-مجموعه زبان‌های اورال-آلتایی صفحهٔ ۹۰ ↑ ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ h p://e .wikipedia.o g/wiki/Kazakh_alphabe #La i ↑ دنیس سینیور-ترکی قدیم-تاریخ تمدن آسیای مرکزی صفحه ۳۳۳–۳۳۱ ↑ O kho alphabe ↑ الفبای عربی نیز استفاده می‌شود ↑ علی‌رغم تصریح قانون اساسی روسیه مبنی بر ممنوع بودن هرگونه الفبا به جز الفبای سیریلیک جمهوری تاتارستان از الفبای لاتین استفاده می‌کنند. ↑ در حال تغییر به الفبای لاتین ↑ fa si ewsDe ail[پیوند مرده] ↑ h ps://www.e h ologue.com/ ↑ h ps://glo olog.o g/ ↑ "UNESCO A las of he Wo ld's La guages i da ge ". ↑ "A las of la guages i da ge | U i ed Na io s Educa io al, Scie ific a d Cul u al O ga iza io ". ↑ h p://www.u esco.o g/la guages-a las/i dex.php?hl=e &page=a lasmap# ↑ h p://www.u esco.o g/ ew/e /cul u e/ hemes/e da ge ed-la guages/a las-of-la guages-i -da ge / ↑ h ps://www.e h ologue.com/cou y/RU/la guages ↑ h ps://www.b i a ica.com/place/Russia/Mixed-a d-deciduous-fo es # ef422354 ↑ Badīʻī, Nādi a (1997), Fa ha g-i wāžahā-i fā sī da zabā -i ūyġū ī-i Čī , Teh a : Bu yād-i Nīšābū , p. 57 ↑ h p://www.bbc.com/pe sia /afgha is a /2009/02/090221_a-afg-mo he -la guage-day ↑ h p://www.u esco.o g/la guages-a las/ ↑ h ps://e .wikipedia.o g/wiki/Lis _of_e da ge ed_la guages_i _Asia#I a ↑ E h ologue epo fo la guage code: qxq ↑ Michael K üppel، دانشنامه ایرانیکا. ↑ حسین‌آبادی، «زوال تدریجی گویش ترکی قشقایی»، گویش‌شناسی، ۵۸. ↑ Boswo h, C.E. ; Doe fe , G. «K̲H̲alad̲j̲.» E cyclopaedia of Islam, Seco d Edi io . Edi ed by: P. Bea ma , Th. Bia quis , C.E. Boswo h , E. va Do zel a d W.P. Hei ichs. B ill, 2008. B ill O li e. UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK LEIDEN. 04 Novembe 2008 ↑ * Kı al, Filiz. 2007. Cul u al cha ges i he Tu kic wo ld. Is a bule Tex e u d S udie , Bd. 7. Wü zbu g: E go -Ve l. p.۱۶۵ ↑ E h ologue epo fo I a ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۱ فوریه ۲۰۱۸. ↑ Hele Chapi Me z a d he Fede al Resea ch Divisio of he Lib a y of Co g ess. I aq: A Cou y S udy, p. 86. ↑ Taylo 2004, 30. ↑ A de so & S a sfield 2009, 43. ↑ Tü kme eli İşbi liği ve Kül ü Vakfı. "Decla a io of P i ciples of he (I aqi?) Tu kma Co g ess". A chived f om he o igi al o 8 Ma ch 2012. Re ieved 2011-11-25. ↑ Nissma , David (5 Ma ch 1999), "The I aqi Tu koma s: Who They A e a d Wha They Wa ", I aq Repo , Radio F ee Eu ope/Radio Libe y, 2 (9) ↑ Ce al I ellige ce Age cy. "The Wo ld Fac book: I aq". Re ieved 2011-11-29. ↑ Joha so ۲۰۰۹, ۱۱۱۶. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tu kic la guages». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۲ فوریه ۲۰۰۸. پیوند به بیرون اثرات متقابل زبان‌های ترکی‌تبار و ایرانی‌تبار (به انگلیسی). .mw-pa se -ou pu . avba {display:i li e;fo -size:88%;fo -weigh : o mal}.mw-pa se -ou pu . avba -collapse{floa : igh ; ex -alig : igh }.mw-pa se -ou pu . avba -box ex {wo d-spaci g:0}.mw-pa se -ou pu . avba ul{display:i li e-block;whi e-space: ow ap;li e-heigh :i he i }.mw-pa se -ou pu . avba -b acke s::befo e{ma gi -lef :-0.125em;co e :"[ "}.mw-pa se -ou pu . avba -b acke s::af e {ma gi - igh :-0.125em;co e :" ]"}.mw-pa se -ou pu . avba li{wo d-spaci g:-0.125em}.mw-pa se -ou pu . avba -mi i abb {fo -va ia :small-caps;bo de -bo om: o e; ex -deco a io : o e;cu so :i he i }.mw-pa se -ou pu . avba -c -full{fo -size:114%;ma gi :0 7em}.mw-pa se -ou pu . avba -c -mi i{fo -size:114%;ma gi :0 4em}.mw-pa se -ou pu .i fobox . avba {fo -size:100%}.mw-pa se -ou pu . avbox . avba {display:block;fo -size:100%}.mw-pa se -ou pu . avbox- i le . avba {floa : igh ; ex -alig : igh ;ma gi -lef :0.5em}نبوزبان‌های ترکینیازبان‌ زبان نیاترکی زبان‌های ترکی متداولآرغو زبان خلجی زبان‌های قارلقی زبان آینو۱ زبان ترکی ایلی زبان اویغوری زبان ازبکی منقرض شده زبان‌های ترکی میانه زبان خوارزمی زبان جغتایی۱ زبان‌های قپچاقپونتوکاسپین زبان تاتارهای کریمه زبان کاراچایی-بالکاری زبان کاراییم زبان کریمچاقی زبان قموقی زبان اوروم۲ منقرض شده زبان قبچاقی زبان کومانی آرالوکاسپین زبان تاتارهای سیبری زبان قره‌قالپاقی زبان قزاقی زبان قرقیزی زبان نوقایی منقرض شده زبان قبچاق ازبکی اورالوکاسپین زبان باشقیری زبان تاتاری منقرض شده زبان تاتاری باستان زبان‌های اوغوز زبان ترکی آذربایجانی زبان گاگائوزی زبان ترکی خراسانی زبان قشقایی زبان سالاری زبان ترکی استانبولی زبان ترکمنی منقرض شده زبان پچنگی۲ زبان ترکی آناتولیایی باستان زبان ترکی عثمانی زبان سلجوقی زبان‌های ترکی سیبری زبان آلتای زبان چولیمی زبان دولگانی زبان خاکاسی زبان شور زبان توفا زبان تووایی زبان یاقوتی زبان یوغوری غربی۲ منقرض شده زبان‌ ترکی اورخون زبان ترکی باستان زبان اویغوری باستان زبان فویو قرقیز زبان دوخان زبان‌های اوغور زبان چوواشی منقرض شده زبان خزری زبان بولغاری ۱ زبان مختلط. ۲ در مورد دسته‌بندی آن اختلاف نظر وجود دارد. نبوزبان‌های آلتایی زبان‌های ترکی زبان‌های مغولی زبان‌های تونگوزی نبوخانواده‌های زبانی جهانآفریقا آفروآسیایی آسترونزیایی خوئی–کوادی کا نیجر-کنگو نیلوصحرایی؟ تو مانده؟ سنغایی؟ ایجاو؟ اوبانگی؟ کادو؟ یگانه بانگیمه هادزا جلا سانداوه لال؟ شابو؟ آسیاو اروپا آفروآسیایی آینو آستروآسیایی آسترونزیایی چوکوتکا-کامچاتکایی دراویدی اسکیمو-آلیوت آندامانی بزرگ همونگ-مین هوری-اورارتویی هندواروپایی ژاپنی کارتولی کره‌ای کرا-دای مغولی‌تبار نیوخ قفقازی شمال شرقی قفقازی شمال غربی اونگان چینی-تبتی تونگوزی ترکی تیرسنی اورالی ینی‌سئیایی یوکاغیر دیگارو؟ هروسیش؟ خو-بوا؟ میجو؟ سیانگی؟ یگانه باسکی بروشسکی ایلامی حتی کوسوندا نیهالی سومری گینه نوو آرام آرای–سامایا آسترونزیایی بیناندرانی–گویلالایی مرزی رود بولاکا سولومونی مرکزی چیمبو–واهگی دوسو–تورومسایی خلیج گیلوینک شرقی بریتانیای نو شرقی استریکلند شرقی المان انگان فاس کائوره–کوساره کیوایی کوتوبویی کوومتاری دشت دریاچه‌ها مامبرامو پایین سپیک پایین مادانگ مایراسی بوگاینویل شمالی پائوواسی رامو سناگی سنتانی سپیک سکو بوگاینویل جنوبی تبری تور–کوربا–نیمبوری توریچلی فرا-فلای فرا-گینه نو توراما–کیکوری یوات بالا پاپوآیی غربی یام یاوا یوات پاپوآیی شمال غربی؟ خلیج پاپوآیی؟ یگانه آبینومن آبون آنم؟ آتا؟ کول کوت مایبرات امپور پاوایا پورومه سولکا؟ تایاپ؟ تامبورا ویرو استرالیا آرنهم/ماکرو-گونوینیگویی؟ بونوبی منطقه داروین؟ دالی شرقی تاسمانیایی شرقی گاراوی ایوایدجایی جاراکان ماررکو–وورروگو؟ میرندی تاسمانیایی شمالی تاسمانیایی شمال شرقی نیولینیولایی پاما-نیونگایی دالی جنوبی؟ تانگکی واگایدییی دالی غربی تاسمانیایی غربی وورروررایی یانگمانی (شامل واگیمان)؟ یگانه گیمبیو مالاک-مالاک (دالی شمالی؟) تیوی آمریکایشمالی آلگی آلسیا کادوایی چیماکویی چینوکی چوماشی کومکرودی کوسی اسکیمو-آلیوت ایروکویی کالاپویی کرسی مایدویی موسکوگی نا-دنه پالایهنیهی فلات پنوتی پومی سالیشی شاستی سیویی تانویی تسیمشیانی اوتی یوتو-آزتک واکاشی وینتویی یوکی یومی–کوچیمی یگانه چیماریکو اسلن هایدا کاروک کوتنای سری سیوسلاو تاکلما تیموکوا وایکوری واشو یانا یوکوتس یوچی زونی آمریکایمیانه چیبچی جیکاکویی لنکی مایایی میسومالپی میکسه–زوکو اوتو-مانگویین تکویستلاتکی توتوناکی یوتو-آزتک شینکی یگانه کویتلاتک هواوه پورپچا آمریکایجنوبی آندوکه–اورکوئنا آرائویی آرائوکانی آراواکی آروتانی–ساپه آیماری بارباکویی بوری کاهواپانی کاریبی کاتاکائویی چاپاکوری چاررویی چیبچی چوکو چونی گوایکورویی گوایجیبویی هاراکمبوت–کاتوکینی جیراجاری جیوارویی کاتمبری–تاروما ماسکویی ماتاکویی ناداهوپ نامبیکواری اوتوماکویی پانو-تاکانی پبا–یاگویی کچوا پیاروا–سالیبی تیکونا–یوری تیموتی تینیگویی توکانویی توپیایی اورو–چیپایا ویتوتویی یانومانی زاموکویی زاپارویی بورا-ویتوتو؟ چیمویی؟ اسمرالدا–یارورو؟ هیبیتو–چولون؟ لوله–ویللا؟ ماکرو-جه؟ تکیراکا–کانیچانا؟ یگانه آیکانا؟ آلاکالوفی کامسا کاندوشی چیمانه چیکیتانو کوفی؟ فولنیو گواتو هودی ایرانتکسه؟ ایتوناما کونزا لکو ماکو-آئوراری موویما مورا-پیراها نوکاک؟ پویناوه وائورانی ترومای اورارینا وارائو یامانا یوراکاری زبان‌های اشاره عربی بریتانیایی چینی فرانسوی آلمانی هندوپاکستانی ژاپنی تای اصلی سوئدی تانزانیایی؟ یگانه فهرست زبان‌های اشاره را ببینید جستارهای وابسته زبان‌های تک‌خانواده زبان‌های دسته‌بندی‌نشده کریول‌ها پیجین‌ها زبان‌های مختلط زبان‌های فراساخته خانواده‌های نوشته شده به صورت خوابیده هیچ عضو زنده‌ای ندارند.خانواده‌هایی با بیش از ۳۰ عضو به صورت بزرگ هستند. نبوزبان‌های یهودیآفروآسیاییعبریدوره‌ها توراتی میشنایی قرون وسطایی نوین گویش‌ها اشکنازی سفاردی مزراحی یمنی طبریه‌ای سامری یهودی-آرامیآرامی توراتی Ta gum تلمودی Jewish Pales i ia A amaic (جلیلی) Ba za i هولئولا Lisha a De i لشان ددان زبان لیشانی نوشان Be a u e Jewish Neo-A amaic Sama i a A amaic یهودی-عربیزبان عربی یهودی-عراقی بغدادی یهودی-مراکشی یهودی-طرابلسی یهودی-تونسی یهودی-یمنی سایرین Kayla / Qwa a (کوشی) یهودی-بربری (بربری) هندواروپاییژرمنیییدیشگویش‌ها / لوتراها Eas e (Gali zish Li vish Poylish Uk ai ish Klezme -losh ) Wes e (Judeo-Alsa ia Lachoudisch) Judaeo-Du ch Sco s-Yiddish زبان اشاره ییدیش انگلیسی یهودی Yeshivish Yi glish Heblish رومییهودی-رومی یهودی-کاتالان ایتالیایی-یهودی یهودی-پیدمونتی لادینو هاکتیا تتوانی یهودی-لاتین یهودی-اکسیتان یهودی-فرانسوی یهودی پرتغالی یهودی-آراگونی هندوایرانییهودی-ایرانی بخاری جوهوری فارسیهود یهودی-همدانی یهودی-شیرازی یهودی-اصفهانی یهودی-کردی یهودی-یزدی یهودی-کرمانی یهودی-کاشانی یهودی-بروجردی یهودی-خوانساری یهودی-خمینی یهودی-گلپایگانی یهودی-نهاوندی سایرین یوانیک (یونانی) کنعانی (اسلاوی) یهودی-مراتی (هندوآریایی) سایر کریمچاقی / کاراییم (ترکی) یهودی-مالایام (دراویدی) یهودی-گرجی (کارتولی) نبوخانواده‌های زبانی اوراسیااروپا هندواروپایی اورالی باسکی ایبریایی تارتسی دیرین‌کرسی دیرین‌ساردینیایی کامونی الیمی لیگوری پیسنی شمالی سیکانی تیرسنی اتئوکرتی اتئوقبرسی مینوسی غرب آسیا هندواروپایی آفروآسیایی هوری-اورارتویی حتی کاسیان؟ کاسکی؟ فلسطینی؟ سومری نیافراتی؟ ایلامی قفقاز کارتولی قفقازی شمال شرقی قفقازی شمال غربی جنوب آسیا هندواروپایی دراویدی نیهالی بروشسکی کوسوندا هاراپان؟ شرق آسیا آستروآسیایی چینی-تبتی همونگ-مین کرا-دای آسترونزیایی ژاپنی لبه اقیانوس هند آندامانی بزرگ اونگان کنابوی انگانو؟ شمال آسیاآلتایی؟ ترکی مغولی‌تبار تونگوزی کره‌ای؟ ژاپنی؟ «دیرین‌سیبری» کره‌ای آینو نیوخ چوکوتکا-کامچاتکایی یوکاغیر ینی‌سئیایی سایر شمال آسیا اورالی روانروان؟ اسکیمو-آلیوت زبان‌های پیشنهادی آلارودی آلتایی بوری نوستراتیک دنه–قفقازی اوراسیایی دنه-ینی‌سئیایی دراویدو-کره‌ای الامو-دراویدی ایبروقفقازی هندوحتی هندوآرامی هندوسامی هندواورالی پونتی کاراسوک تورانی اسکیمو–اورالی اورالی–یوکاغیر اورال آلتایی اورال-سیبریایی آروناچال سیانگی بزرگ سیانگی دیگارو میجو هروسیش خو-بوا جنوب شرق آسیا آندامانی آستری آستروتای آسترونزیایی–اونگام آسیای شرقی چینی-آسترونزیایی زیرلایه‌ها اطلسی پیشاسلتی پیشاژرمنی پیشاگویدلی پیشایونانی واسکونی پیشاودی پیشافینو-اوگری برگرفته از «h ps://fa.wikipedia.o g/w/i dex.php? i le=زبان‌های_ترکی&oldid=33263872» رده‌ها: زبان‌های ترکیاقوام ترک‌تبارتاریخ اورالزبان‌های پیوندیرده‌های پنهان: صفحه‌های دارای تابع تجزیه‌گر آرایش‌عدد با آرگومان غیرعددیپیوندهای وی‌بک الگوی بایگانی اینترنتنگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگاننگهداری یادکرد:متن اضافی:فهرست نویسندگانصفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر پشتیبانی‌نشدهصفحه‌های دارای پیوند مردهمقاله‌هایی که تجمیع ارجاع در آن‌ها ممنوع استصفحه‌های دارای آرگومان تکراری در فراخوانی الگوصفحات نیمه‌حفاظت‌شده ویکی‌پدیا در برابر خرابکاریمقاله‌های زبانی دارای زمینه‌های جعبه اطلاعات پشتیبانی‌نشدهLa guages wi hou family colo codesخانواده‌های شناسه گلاتولوگ گمشدهمقاله‌های دارای واژگان به زبان explici ly ci ed انگلیسیPages usi g ba box wi hou floa lef o floa igh همه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبعصفحه‌های شامل الگوی مدرک همراه پارامترهای بددانستهمقاله‌های دارای الگوی یادکرد-ویکی

درس‌های رایگان ترکی

به خودتان زبان ترکی بیاموزید. با 125 درس رایگان بیاموزید. هیچ خطری وجود ندارد و هیچ قراردادی وجود ندارد. یادگیری صحبت کردن به ترکی. کلیه خدمات سایت نیز رایگان است!

نظر خود را بنویسید

آخرین مطالب